Op 23 oktober 1835 wordt het baanvak Maastricht-Aken in gebruik genomen en is hiermee de oudste grensoverschrijdende spoorlijn van Nederland. Het traject loopt via Valkenburg, Schin op Geul, Wijlre, Eijs, Simpelveld en Bocholtz naar het Duitse Richterich en Aken. Jaren later, op 15 juni 1934 wordt het baanvak van Schaesberg over Kerkrade-Centrum naar Simpelveld in gebruik genomen. Maar daar ging nog al wat aan vooraf. In 1919 wordt, na 12 jaar lobbyen en onder politieke druk van de Kerkraadse bestuurders, het fiat voor de start voor de aanleg van dit baanvak verkregen en een definitief akkoord gesloten. Het zou echter nog tot 1925 duren voor er met de werkzaamheden werd begonnen. Ondanks de 12½ km lengte kostte de aanleg van dit traject ruim 12 miljoen gulden. Dit is ongeveer 1 miljoen gulden per kilometer, voor die tijd een enorm bedrag! De lijn krijgt dan ook terecht de bijnaam "het Miljoenenlijntje". Er moesten tunnels en bruggen worden gebouwd. Door de ondergrondse mijnbouw dreigden voortdurend verzakkingen te ontstaan, hetgeen hoge eisen aan de constructies stelde. In totaal moesten er ook nog eens 3,5 miljoen kubieke meter grond worden verplaatst om de hoogteverschillen op te vangen.
Sluiting van het baanvak
Begin jaren zestig begint de regering in Den Haag met haar eerste bezuinigingen en pogingen tot opheffing van de Miljoenenlijn. Na vele jaren van discussies en financiële injecties wordt op 29 mei 1988 de knoop doorgehakt en de onrendabele treindienst van Kerkrade over Simpelveld naar Schin op Geul definitief opgeheven.
Met het oog op deze sluiting wordt reeds op 24 maart 1988 de Zuid-Limburgse Stoomtrein Maatschappij (Z.L.S.M.) opgericht. Het doel van de Z.L.S.M. is het behoud van dit prachtige traject en de exploitatie van een toeristische stoomtreindienst, uitgevoerd met historisch materieel. Vier jaar later, op zaterdag 30 mei 1992, komt er ook een einde aan de reguliere treindienst tussen Maastricht en Aken en stopt de NS-dieseltrein voor het laatst in Simpelveld. Definitieve afbraak van beide baanvakken zou een fors verlies voor Zuid-Limburg betekenen. Zowel de natuur, als de cultuur zijn er nauw mee verbonden. Uniek zijn de bijzondere flora en fauna, die zich in de nabijheid van de spoorbaan heeft kunnen ontwikkelen en handhaven.
De Zuid Limburgse Stoomtrein Maatschappij
De Z.L.S.M. verzorgt retourritten tussen Schin op Geul en Kerkrade over een traject van ruim 16 kilometer en tussen Simpelveld en Vetschau, net over de Duitse grens, een traject van bijna 6 kilometer. Hoewel een rit door het heuvelland, op zich al reden is voor een bezoek, leent deze rit zich ook uitermate om als uitgangspunt te dienen voor het maken van wandelingen en fietstochten tussen de verschillende haltes. De fietsen kunnen in een daarvoor speciaal ingericht rijtuig worden meegenomen. Natuurlijk biedt de Z.L.S.M. ook de mogelijkheid tot het maken van speciale ritten. Daarbij moet gedacht worden aan educatieve ritten voor scholen, bedrijfsuitstapjes, feestelijke ritten en dergelijke.
Station Simpelveld
De Z.L.S.M. heeft station Simpelveld gekozen als centrum van haar activiteiten. Het stationsgebouw heeft een bijzondere uitstraling en herbergt een gezellige restauratie oude stijl, een grappig winkeltje en een klein museum vol rijke historie.
De geschiedenis van de Z.L.S.M.
Van de oprichting in 1988 tot in het voorjaar van 1994 hebben de activiteiten van de ZLSM zich vooral toegespitst op het verkrijgen van de benodigde vergunningen en subsidies. Gelijktijdig hebben vele vrijwilligers gewerkt aan het achterstallig onderhoud en aanpassingen van de infrastructuur. Veel verder kwam het tot die tijd helaas niet. Vooral omdat de benodigde subsidies niet eerder tot uitkering zouden komen dan nadat er een overeenkomst met de NV Nederlandse Spoorwegen zou zijn bereikt. Op 28 juli 1994 werd deze tenslotte getekend.
Subsidies
Door de overeenkomst met de NS zijn in 1994 de zaken in een stroomversnelling geraakt. De exploitatie van de Miljoenenlijn door de Z.L.S.M. wordt door de overheid gezien als een belangrijke bijdrage aan de verbreding van het toeristische produkt Zuid-Limburg. Gezien dit grote belang hebben zowel het Ministerie van Economische Zaken als de Europese Unie, de Provincie Limburg en een aantal gemeenten de opstart van het project financieel mogelijk gemaakt. Aan de exploitatie zelf wordt geen enkele subsidie verstrekt.
Het begin
Na de verkrijging van de eerste subsidies kon uitvoering worden gegeven aan het investeringsprogramma waarmee het project zou worden aangepast aan de nieuwe vorm van exploitatie: die van een toeristische stoomtreinmaatschappij. Met man en macht wordt er gewerkt om een exploitatie vanaf het voorjaar van 1995 te bewerkstelligen.
In de vroege ochtend van 16 april was het zover. Om 10.00 uur vertrok de eerste trein richting Schin op Geul en op 8 september 1995 volgde dan de officiële opening door Mr. Pieter van Vollenhoven. Een prachtig bedrijf is geboren.
